Periyodik Kontrol Ve Testler
İş ekipmanlarının periyodik kontrolü, kaldırma araçlarından basınçlı kaplara ve elektrik tesisatına kadar bütün ekipmanlar için zorunludur. Süreler yönetmeliğin EK-III'ünde belirtilir; 23 Aralık 2025 değişikliğiyle kontroller İSG-KATİP içindeki EKİPNET modülüne kaydedilir.
İş sağlığı ve güvenliği kapsamında işverenlerin çalışanlarının sağlıkları için tüm önlemleri alması gerekmektedir. 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kapsamında işverenlerin alması gereken önlemlerden biriside iş yerlerinde yer alan ekipmanların rutin olarak periyodik test ve kontrollerinin yaptırılması gerekmektedir.
Bu konuda işverenlerin yapması gerekenler 24.04.2013 tarih ve 28628 sayılı resmi gazetede yayınlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik şartları yönetmeliğinde belirtilen hükümler uygulanmaktadır. Sürmen OSGB olarak işverenlere anlaşmalı olduğumuz çözüm ortakları ile ekipmanları için gerekli test ve kontroller konusunda destek olmaktayız.


Periyodik Kontrol Ve Testler künyesi
- Genel kural
- EK-III'te veya ilgili standartta aksi belirtilmedikçe periyodik kontrol yılda en az bir defa yapılır
- Sık kontrol edilen ekipman
- Kaldırma ve iletme ekipmanları, basınçlı kaplar ve kazanlar, kompresörler, elektrik tesisatı ve topraklama, yangın tesisatı, havalandırma sistemleri
- Kim yapar
- Ekipmanın türüne göre makine, elektrik veya ilgili mühendislik dalından yetkili kişiler; EK-III'te sayılan ekipmanlar için akredite muayene kuruluşu
- EKİPNET
- Kontroller İSG-KATİP içindeki EKİPNET modülüne kaydedilir; sözleşme, hizmetin verilmesinden en geç bir gün önce sistemde düzenlenir
- Geçiş
- Akreditasyon zorunluluğu getirilen ekipman türleri için geçiş tarihi 1 Ocak 2027
Periyodik Kontrol Ve Testler hakkında
Periyodik Test ve Kontrol Nedir?
İş yerlerinde kullanılan ekipmanların birçoğu özellikle de ağır sanayi alanında olmak üzere kullanılan ekipmanların düzenli olarak kontrol edilmesi gerekmektedir. Ekipmanların çalışma sisteminden kaynaklı olarak oluşabilecek yıpranmalar ve arızalar çalışanlara zarar verebilecek sorunlara yol açabilmektedir. Bu nedenle iş sağlığı ve güvenliği kanununa göre işverenler çalışanları korumak için kullanılan ekipmanların kontrol ve testlerini düzenli olarak yaptırmaktadır.
Periyodik kontrol bir malzemenin ya da ekipmanın kullanım daha uzun süre çalışabilmesi için yapılan bakımlara denilmektedir. Periyodik kontrollerde ekipmanların çalışma şartlarına bağlı olarak yıpranan parçalarına bakım yapılmakta ve değişmesi gereken var ise değiştirilmektedir. Belirli dönemlerde yapılan bu kontrollerde aynı zamanlarda ekipmanların çalışma durumunu görmek içinde belirli testler yapılmaktadır.
Periyodik Kontrol ve Testler Nasıl Yapılır?
Birçok ekipmanın içerisinde bulunan parçaların belirli bir kullanım ömrü vardır. Bu parçalar kullanıma bağlı olarak bir süre sonra çalışması gereken standartlarda çalışmamaktadır. Bu çalışma standardının bozulması ile birlikte hem ekipmanın kullanımından dolayı üretilen malzemelerde sıkıntılar olabilmekte hem de o makine veya ekipmanı kullanan çalışanlar için tehlike oluşabilmektedir.
Periyodik kontrol ve testler, makine ve ekipmanların belirli süreler dahilinde yapılan kontrollerine denilmektedir. Bu kontrollerde ekipmanların süresinde değiştirilmesi gereken parçaları var ise onlar tespit edilerek değişimleri yapılmaktadır. Ayrıca bu kontroller sırasında ekipmanların yapılması gereken testlerinin de yapılması ile bir sorun var ise bunların çözülmesini sağlamaktadır. Bu testler sayesinde ekipmanların hem işveren hem de çalışanlar için daha güvenli olmasını amaçlamaktadır.
Periyodik Test ve Kontrollerin Önemi
Periyodik test ve kontroller ekipmanların sağlıklı ve güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla yapılmaktadır. Bu işlemler sayesinde makineler daha verimli çalışmaktadır buda işverenler için daha kaliteli iş ve işlemler ile kazançlarının artmasını sağlamaktadır. Periyodik kontroller ve testler en büyük avantajı ise ekipmanlardan kaynaklı oluşabilecek iş kazalarının önlenmesidir.
İş kazaları ile ilgili istatistiklere bakıldığı zaman birçok iş kazasının nedeni olarak gerekli kontrol ve testleri yapılmayan ekipmanlardan kaynaklandığı görülmektedir. Periyodik kontrol ve testlerin düzenli bir şekilde yapılması ekipman kaynaklı iş kazalarının önlenmesine büyük oranda katkı sağlamaktadır. Ayrıca yapılan kontroller sayesinde ekipmanların daha sağlıklı bir şekilde çalışması sağlanacağı için kazanç konusunda da işverenler için olumlu sonuçlar oluşturmaktadır.
Periyodik Kontrol ve Testler - Kaldırma Ekipmanları
İş yerlerinde ağır yüklerin taşınmasında ve yerleştirilmesinde çalışanlara yardımcı olması maksadı ile kullanılan ekipmanların kontrol ve testleri oldukça önemlidir. Kaldırma ekipmanları kapsamında lift sistemleri, forklift araçları, makaralı kaldıraç sistemleri, caraskal sistemleri, trifor periyodik bakımları, transpalet, vinç, mobil vinç ve kule vinç gibi ekipmanların peiyodik kontrol ve testleri yapılmaktadır.
Yapılan periyodik kontrollerde ekipmanlar ile ilgili uzmanlar tarafından yapılan periyodik kontrol muayene formu düzenlenmektedir. Kontroller sonucunda herhangi bir konuda bir aksaklık tespit edilirse forumda belirtilmektedir. Tespit edilen eksikliklerin giderilmesi durumunda tekrar kontrol ve testler yapılarak uygunluk raporu düzenlenmektedir.
Periyodik Kontrol ve Testler - Basınçlı Kapaklar
Yüksek basınç ile çalışan ekipmanların kontrolleri oldukça önemlidir. Yaşanacak bir sıkıntı ciddi sonuçlar doğuran iş kazalarına neden olabilmektedir. Bu alanda buhar kazanları, kazan dairesi, buharlı pişirme kazanları, hidrofor sistemleri, kalorifer kazanı ve kızgın yağ kazanı gibi ekipmanların kontrol ve testleri yapılmaktadır. Yapılan kontroller ile ilgili detaylı bir muayene raporu tanzim edilmektedir.
Periyodik Kontrol ve Testler - Elektrik ve Topraklama Sistemleri
Sık sorulan sorular
Periyodik kontroller hangi sıklıkla yapılır?
Yönetmeliğin EK-III'ünde ekipman türüne göre süreler verilir; standartlarda ya da EK-III'te ayrı bir süre yoksa kontrol yılda en az bir defa yapılır. Üretici talimatı daha kısa bir süre öngörüyorsa o süre uygulanır.
Hangi ekipmanlar periyodik kontrole tabidir?
Kaldırma ve iletme ekipmanları (vinç, forklift, caraskal, asansör), basınçlı kaplar ve kazanlar, kompresör ve hava tankları, elektrik tesisatı ve topraklama ölçümleri, yangın algılama ve söndürme sistemleri ile havalandırma tesisatları başta gelir.
EKİPNET nedir, ne zaman zorunlu oldu?
EKİPNET, İSG-KATİP içinde yer alan ve periyodik kontrollerin kayıt ve takibinin yapıldığı modüldür. 23 Aralık 2025 tarihli yönetmelik değişikliğiyle tanımlanmıştır; kontrol sözleşmesinin hizmet verilmeden en geç bir gün önce sistemde düzenlenmesi gerekir.
Kontrolü kim yapabilir?
Periyodik kontroller, ekipmanın türüne göre ilgili mühendislik dalından ve gerekli eğitimi almış yetkili kişilerce yapılır. Yönetmelikte sayılan ekipman türleri için akredite muayene kuruluşu şartı bulunur; bu kapsam 1 Ocak 2027'ye kadar genişletilmektedir.
Topraklama ölçümü zorunlu mu?
Evet. Elektrik tesisatı ve topraklama ölçümleri periyodik kontrol kapsamındadır ve standartta aksi belirtilmedikçe yılda bir yapılır; rapor denetimlerde istenen belgeler arasındadır.
Kontrol raporu olmayan ekipman kullanılabilir mi?
Hayır. Periyodik kontrolü yapılmamış veya kontrol sonucunda uygun bulunmamış ekipmanın kullanılması yasaktır; iş kazası hâlinde işverenin kusurunu ağırlaştıran en yaygın eksikliklerden biridir.
Kaynak: İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, EK-III (23/12/2025 değişikliği) · 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, m.10
İşyerinizin İSG kurgusunu birlikte kuralım.
Çalışan sayınızı ve tehlike sınıfınızı iletin; yasal sürelerinizi hesaplayıp size özel teklifi aynı gün çıkaralım.